Gambellan Voice, Tribune, Resource and Fearless Monitor
Print

RSS

Aana Wara Anywaa

Monday, November 29, 2010
Share |

Aana wara Anywaa, wära Anywaa, mera Anywaa; Mera butta Anywaa kigø, a nywølla yi Anywaa; Aana Anywaa! (Nyingöri war Ajwer, 1984)

Luubö man acaan lööngö ma Nyingöri ni eni jwøra caarø mar Anywaa mana ö wïth juurre ni caargi jiy kigø ica na Anyuwae dagi mo gi do cunngø kiper wï jur margi, ‘ba gi nut ni gi bungi; kiper gi cungngi ka kur juurre wala gi lïngö jaak ni bung gïn mo tïïcgi tïïö kiper caarø manøgø. Ni ö møøki, ni bëëtgi ni gi ngeewa røkgi ki juurre moi ni caar jiy ii.

Ya awäre këël dïcängi en, da wäät Anyuwae mo caarø man ni tïïc jurri røk jøw en ni dïïrra wï jur kiper nee ngøøm cam; ki bang-gi beeye gïn mo beer, kiper man näk mo dhøkgi di wïr jurri ki maar bïrö wala beeye kiper mana näk mo nyï pogi orøøny jurri na Anywaa dïïm ki dëëre.

Bïrri thum ni ö kwärri ni pööth kare kiper bung Akoma mo bëëdö na kïdi. ‘Ba wï jur thumö mare teek mëëth. Kanyo ö bïrri no thumgi, ni ö kwärri ni pooth kare, yïïni ni ngeew dëëri ki wï jur mari dïcängi en, yï cii kaa? Yï røøc na Thïgrö wala dum dëëri wiili wiilø ni kwaar? A ni näk mo wï jur mari othum kiper jur manynya man thöör wï juna Anywaa nee ngøøppe came, agïna ngø no magi ree? Ni näk beey kwär ni manynyi, yïïno tïmï ni yïïna kwärö jï ngaani? Na yi ngööm nga, no tïmï yie ni yïïna kwärö thuwø? Ni ni paac onø cam jurri.

Ki jïra, ni ö dhaanhø ajeem, ki teek, ki wöödö joode ki kanyo näk mo da kööngngö ma mare mo nuttø. Nut kööngngö ööy ni näk mo da wï jur ma mari mo nut. Ni näk mo kööngngö bunggø, tïmö ni bung kari yi atuut mano bëëdi yie. Gïn mo nëënö mo yï di wøørø kigø tïmö ni bunggø thuwø.

Yi caa man nø, ki jïra ni dhaanh Gääla do ngïny wange. Wëëgö ki mëëgø anø riemmi yïth ngøøp kwääcgi na kääl ri kari. Ni ö ngøøpgi ni wëëgi jurre. Ni näk mo ngøøp kwaro onø cïp jï dhaahnnhø mør, yïïni ki wäädi mano nywøli, uunu bëëdu yi ngööm nga? Kany mør, Anywaa man en wøk en, løng ki man kööe ni aani a ba døø paac këët. ‘Ba møø ni eni paac ice, cigi kaa? Pa beeye bëët lang no bëëtgi yie. A yi met ki man bëët wäru ki meru yi lang?

Waa Anywaa, a do köö ni dëëri kär cøøgi keeri. Duu bang tuungu ocungu ki jøø poo. Dïcängi, manynyagø nee ø dwätö, ni öö maal ki dhøk aciel ni ngääbö kiper wï jur marø. A ba ngädhö ki Akom Thgïra, Amhara wala Orømo mo öö mo käla Anywaa wøk ki yi can ki caarø man en yie en. ‘Ba beeye Anywaa ki dëëre kire no käl dëëre wøk yi can ki caarø man caari kigø en.

Ki bang Gäät-Anyuwae, ngat mo cäänö kiper wï jur mare cwølgi ni beeye ngat ajeeny ni beeye dwør Gääla mana no cïp dhøkgi. Nee beeye gïn ngeewgi røkgi kigø nee bëëtgi buut Gääla. Ni tïme thuwø ni beeye gïn käärgi jwïëëcgi kigø kiper nee bëëtgi ni kwøw. Ki kwör møøk thuwø ni neeni na ici, tïmö ni beeye cïïn. Ngät mo cïïre thööth, cøøk cïïre cøøgø, ni ö wïïe ni wïle ki nguur dëëre.

Ki banga, ki man cään dhaanhe kiper wï jur mare pa ajeeny. Ba doo tïmö thuwø ni beeye wï jura Anywaa kere na ngat ajeeny; ni wïh juure bëët dï Ithiopia ngat man nø ocungngø kiper wï june.Ni man nø ree ee dwalø ki nyeng wï jur mare. Mar jøw beeye lwär wala jääk, noo tïme na Anywaa ba cungngi ki nyeng wï jur mare en? Wala Anywaa atïmö na jwøk na cwäc jiy bëët? Ni näk ma Anywaa beeye jwøka eni nø, jwøk bung ngat mo caara gø.

‘Ba ennø nyïïmera, man pa caan cïïn wala cøøk røk këët. Ki jïra na apïï kanya wänga Apanni nø. Manynyagø nee ø cädö na wøp nø, ni ö luum wï jur marø ni keeøgø.Ni öö maal ki dwøl aciel ni piemø wï jur cer Akom Thïgrö ki jöö mana näk mo løny jï ngati man nø.

Dwøl man caana Ojulu Odola. Løny ki man jooti eni ki bäät ajääp man: ojulu@optusnet.com.au